What is HTTP and HTTPS ?

What is HTTP and HTTPS ?

HTTP හෝ HTTPS යන වචන ඇසුනු විගසින් අපට හැගෙනුයේ මේ අතර සැලකිය යුතු වෙනස්කමක් නොමති බවයි.නමුත් මෙහි ඉතා වැදගත් වෙනස් කමක් පවති. එය අන්තර්ජාලය තුල සැරි සරන අප අනිවාර්යෙන් දැනගතුයුතු කාරනාවක් ලෙස සැලකිය හැකිය.

කවුරුත් දන්නා පරිදි HTTP හි තේරැම වන්නෙ Hyper Text Transfer Protocol යන්නයි.එනම් world wide web (WWW) හි දත්ත හුවමාරු කිරීම සදහා භාවිතා කරන මූලික ක්‍රමවේදයයි.

HTTPS යනු Hyper Text Transfer Protocol Secure යන්නයි.එනම් HTTP හි ආරක්ෂිත  ක්‍රමවේදය යි.

HTTPS = HTTP + Security

එනම් වෙබ් පිටුව හා ඔබගේ වෙබ් බ්රවුසරය  අතර දත්ත හුවමාරු කරනුයේ  ගුප්ත කරනයකට ලක් කිරීමකිනි (Encrpted). එහි මූලික අරමුණ දත්ත හුවමාරු කිරීම අතරතුර, එම දත්ත සොරකම් කිරීමෙන වලක්වා ගනීමයි.

http-vs-https
www.instantssl.com

 

HTTPS ක්‍රියාත්මක වන්නේ කෙසේද ?

දත්ත හුවමාරුවේදී එහි ආරක්ෂක ක්‍රියාවලිය ලෙස ප්‍රධාන ආරක්ෂක ක්‍රියාවලින් වන SSL (Secure Sockets Layer) හෝ TLS (Transport Layer Security) යන ක්‍රියාවලින් ද්විත්වයෙන් එක් ක්‍රමවේදයක් භාවිතා කරනු ලබයි.

මෙම ක්‍රමවේදයන් දෙකෙහිම සිදුවන්නේ  key එකක් භාවිතා කරමින් සන්නිවේදන සිදුවන පාර්ශවයන් අතර දත්ත  encrypt කිරීමයි. එහිදී private key සහ public key ලෙස key දෙකක් ප්‍රධාන වශයෙන් නිපදවයි.Public key එකක් භාවිතයෙන් ගුප්ත කරනයට (Encrypted) ලක් කරන ලද ඕනෑම දෙයක් නැවත නියම ආකාරයට ලබාගැනීම (Decrypted) කල හැකියාවක් ඇත්තේ private key එක් භාවිතය කිරීමෙන් පමණි.එසේම Private key එකක් භාවිතයෙන් encrypt කරන ලද ඕනෑම දෙයක් decrypt කලහැක්කේද private key එක භාවිතයෙන් පමණි.

අන්තර්ජාලය තුලදී web server තුල  private key  අඩංගුවන අතර  public key අනෙකුත්  users වෙනුවෙන් ලබාදීම මගින් දත්ත වල ආරක්ෂාව තහවුරු කරයි.

HTTPS සහතිකය යනු කුමක්ද?

අපගේ web browser හරහා වෙබ් පිටුවක් සඳහා HTTPS request කිරීමක් කලවිට වෙබ් පිටුව මගින් මුලින්ම SSL සහතිකය එවනු ලැබේ. එම සහතිකය තුල පෙර සදහන් කරන ලද public key අඩංගුවේ.

එම public key භාවිතයෙන් මුලින්ම  web browser හා  web server අතර SSL handshake නමින් හදුනාගැනීමේ ක්‍රියාවලියක් සිදුවේ.ඉන් අනතුරුව web server හා web browser අතර ආරක්ෂිත සබඳතාවයක් ආරම්භ වේ.එම ආරක්ෂිත සබඳතාවය හරහා මින් අනතුරුව දත්ත හුවමාරු කිරීම සිදුවේ.

මෙවැනි ආරක්ෂිත සබඳතාවයක් පවතිනවිට ඔබ භාවිතා කරනු ලබන web browser හි address bar කොල පැහැ ගැනීම සිදුවේ. එමගින් අපට අපගේ දත්ත වල ආරක්ෂිත බව පිලිබද දැනගත හැක.

https-browsers
www.instantssl.com

 

 

 

 

Reference : https://www.instantssl.com/ssl-certificate-products/https.html

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s